Prof.Dr.Kenan ÇELİK

Kişisel Web Sayfası

YENİ TEŞVİKLER, YENİ HAYALLER

Anasayfa » ESKİ KÖŞE YAZILARIM » YENİ TEŞVİKLER, YENİ HAYALLER
share on facebook  tweet  share on google  print  

YENİ TEŞVİKLER, YENİ HAYALLER

"ESKİ KÖŞE YAZILARIM" için, toplam 1 sonuç arasından 1 - 1 arası sonuçlar

kenancelik@kenancelik.com

YENİ TEŞVİKLER, YENİ HAYALLER

Kenan ÇELİK

Son yatırım teşvikleri ile, Trabzon, Ordu, Rize, Giresun, Gümüşhane, Artvin, sosyo ekonomik gelişmişlik açısından 4. bölge de yer almıştır. Bu kapsamda, tarım ve hayvancılık, tarıma dayalı imalat sanayi, konfeksiyon, deri, plastik, kauçuk, metal eşya, turizm, sağlık ve eğitim yatırımları desteklenmekte. Destekleri alabilmek için 2010 yılının sonuna kadar yatırıma başlanmış olması gerekiyor.

Desteklerden bazıları özetle şöyle: 

1. Kurumlar, gelir vergisi indirimi yapılacak. Bölgesel, sektörel ve büyük projelere yüzde 2 gibi düşük bir oran uygulanacak, 

2. SSK pirimi işveren hissesinin tamamı hazine tarafından karşılanacak ve 7 yıl geçerli olacak. 

3.Yapılacak yatırımlara 5 yıl süre ile yatırım bedelinin yüzde 70 kısmına uygulanmak üzere TL bazında 5 puan, döviz bazında 2 puan indirim uygulanacak.

4. Yatırım projelerine yatırım arazisi hazine tarafından tahsis edilecek. 

5. Yatırımlara KDV istisnası uygulanacak ve yatırım girdilerinden gümrük vergisi alınmayacak. 

6.  1. ve 2. Bölgede faaliyet gösteren, 50 kişiden fazla işçi çalıştıran tekstil fabrikaları,  3. ve 4. bölgeye taşınmasında 5 yıl süre ile kurumlar vergisi yüzde 5 olarak uygulanacak. SSK Pirimi işveren payı alınmayacak. Fabrikaların nakliye giderleri hazine tarafından karşılanacak. 

Teşvikler olumlu bir adımdır. Özellikle bu kriz ortamında verilmesi gerekiyordu.  Ancak, teşviklerin verilmesi başka bir boyut, onlardan en etkin bir şekilde yararlanılması da ayrı bir boyuttur. Önemli olan ikincisidir.

Teorik olarak, makro iktisat kitaplarında yazan bilgilere göre, teşvik verilmesi toplam arz ve toplam talebi artıracak, milli geliri çarpan etkisiyle üç dört kat artıracak, milli gelire bağlı parametrelerde olumlu gelişmeler olacak, kişi başına gelirler artacak, istihdam düzeyi yükselecek, göçler önlenecek hatta bölge göç almaya başlayacak. Kısaca refah artacak. Ama gerçek hayatta bunlar ne derece gerçekleşir. Onu sorgulamak gerekir.  

Bundan önce de teşvikler verildi. Özellikle Güneydoğu Anadolu bölgesine çok çok fazlası verildi. Ama sonuçta bir gelişme olmadı. Bazen yatırımların temeli atıldı, teşvikler alındı, avantajlarından yıllar boyu yararlanıldı, sonuçta fabrika temeli olarak gösterilen beton yığınları kaldı.  

Sosyo-ekonomik gelişmişlik indeksinde, Trabzon, Ordu, Rize, Giresun, Gümüşhane, Artvin illerinin neden bu kadar düşük seviyede kaldığını sorgulamak lazım. Teşvik verildiği için, geri kalmış bölge olmaktan mutluluk duyar olduk. Aslında neden geri kaldık, ona üzülmeliyiz. Demek ki, bölgeyi geri kalmış olarak bırakan bazı darboğazlarımız var, onları aşamıyoruz. Bu darboğazlar elbette teşviklerle aşılabilir, denemek lazım, ama kesinlikle garantisi yoktur.  

Bölgemizdeki organize sanayi bölgelerine de benzer, hatta daha fazla teşvikler veriliyor. Bu bölgeler ne derece ekonomimizi geliştirdi. Beşikdüzü Organize sanayi bölgesine kaç yıldır yatırım yapılıyor. Şu ana kadar, fındık deposu haricinde, hangi işyeri kuruldu, ne kadar üretim yapıldı. Üstelik hazine arazileri parasız verildi.  

Zorlama ile olmaz.  İşadamları yatırımın uzun dönemli karlılığına bakar. Hazine arazisinden kendilerine tahsis yapılmasını ister ve bunu alır. Ama Karadeniz bölgesinde yatırımcılara verilecek, ne kadar uygun arazi var? Daha önceki teşviklerde bile arazi bulunamadığı için pek çok yatırım yapılmamıştı. Yeni araziler bulamadık ki. Eğer dağ başlarına sanayi ve iş yerleri kurduracaksak o başka.  

İşadamları düzenli sağlanabilen hammadde kaynağı ister, taşıma giderlerinin düşük olmasını ister. Hem hammadde getirmede, hem de mallarını satmakta. Ucuz ve nitelikli işgücü ister. Kendilerinin rahat çalışacağı bir kamuoyu ve basın ister. Ürettiğini satmak ve parasını almak ister. Uzun vadeli düşünmek ister. Teşvikler bittiğinde de 30-40 sene yatırımı verimli olarak devam etsin ister. 

Teşvikler yararlı olacaktır, ama çok da gözümüzde büyütmeyelim. Bölgemizi sosyo-ekonomik gelişmişlik indeksinde düşük çıkaran karabasanlar halen devam ediyor….

 

Kaynak : İlkhaber Gazetesi, 11 Haziran 2009, Perşembe
Tür : Ekonomi Tarih : 11.06.2009
[ Tüm yazılara ulaşmak için burayı tıklayınız. ]

facebook  googleplus  Twitter  Delicious  Digg this