Prof.Dr.Kenan ÇELİK

Kişisel Web Sayfası

DÖVİZ KURU ARTARSA FINDIK İHRAATI ARTAR MI?

Anasayfa » ESKİ KÖŞE YAZILARIM » DÖVİZ KURU ARTARSA FINDIK İHRAATI ARTAR MI?
share on facebook  tweet  share on google  print  

DÖVİZ KURU ARTARSA FINDIK İHRAATI ARTAR MI?

"ESKİ KÖŞE YAZILARIM" için, toplam 1 sonuç arasından 1 - 1 arası sonuçlar

kenancelik@kenancelik.com

DÖVİZ KURU ARTARSA FINDIK İHRACATI ARTAR MI?

Kenan ÇELİK

 

Döviz kuru artarsa, yani devalüasyon olursa, ihracatın artacağı söylenir.

 

Bu sadece döviz kuru ile ihracatın bire bir ilişkisidir. Bazı mallar için geçerli bir tezdir.

 

Ama ihraç edilen her malda aynı şey olmaz.

 

Nasıl bir ekonomi mantığı ile döviz kuru yükseldiğinde ihracat artar?

 

Çok basit bir mantık vardır. Diyelim ki fındığın iç piyasadaki satış fiyatı 6 lira. Dolar da 1.5 lira. O zaman dış ülkelerden fındık istendiğinde dolar bazında verilecek fiyat, 4 dolardır. Bu fiyata göre bir talep oluşur ve diyelim ki 100 bin ton fındık ihraç edilir.

 

Şimdi de doların kuru artsın ve 2 liraya çıksın. O zaman eskiden olduğu gibi yine iç piyasadaki satış fiyatı 6 lira olan aynı fındık için 3 dolar fiyat verirsiniz. Eskisine göre yaklaşık yüzde 25 daha düşük fiyat.

 

İktisatta talep kanunudur. Bir malın fiyatı düşerse, daha fazla satılır, daha fazla ihraç edilir. O halde fındık ihraç miktarı da artacaktır.

 

Ama fındıkta böyle olmaz. Fındığın döviz bazında fiyatı yaklaşık yüzde 25 düşmesine rağmen, fındık ihracat miktarındaki artış örneğin yüzde 10’larda kalır. Bu da döviz kuru artışı öncesine göre, daha az döviz elde etmek demektir. Yani  eskiye göre daha fazla fındık verip, eskisinden daha az döviz kazanmak anlamına gelir. 100 bin tonu eskisi gibi 4 dolardan satsaydınız, 400 bin dolar döviz kazanacaktınız. Şimdi 110 bin ton fındığı 3 dolardan satacaksınız ve 330 bin dolar döviz getireceksiniz.

 

Neden böyle?

 

Çünkü, bir tüketicinin bütçesinde fındık harcamasının yeri düşük. Herkes, özellikle AB ülkelerinin vatandaşları alacağı kadar fındığı zaten alıyor. Fındık fiyatı bir dolar düştü diye, kimse işini gücünü bırakıp fındık yemez. Yeseler bile talep artışı çok da fazla olmaz.

 

Fındığı hammadde olarak kullanan çikolata vb. üretim yapan fabrikalar ise zaten fındık bağlantılarını önceden kurmuşlar. Üretim kapasitesi belli, çikolata satış bağlantıları belli. Fındık fiyatı düştü diye, dünyanın her tarafından fındıklı çikolataya talep artmaz ki. Fiyat düştü diye alıp stoklama imkanı da yok. Fındık dayanıksız bir üründür ve bozulur. Özel saklama yerleri yapılsa ve stoklansa bile bunun maliyeti, fındık fiyatındaki düşüşten çok çok daha fazla olur.

 

Bir de Türkiye yönü vardır. Diyelim ki dünyanın her yerinden fındık istiyorlar. Satabileceğiniz en fazla fındık miktarı stoklardaki kadardır. Fabrika malı gibi üretimi hemen artırıp, ihtiyaca cevap veremezsiniz. Özellikle hava şartlarından dolayı fındığın az olduğu yıllarda.

 

Önemli olan yüzde 25 fiyatı düşürdüğünüzde, ihracat miktarını daha fazla oranda artırabilmektir. Yani sürümden kazanmaktır. Bu da fındık için geçerli değildir.

 

Özetin özeti, döviz kuru artarsa, fındık ihracatı fazla artmaz. Eskisine göre toplam fındık ihracatından daha az döviz kazanılır. Şunu da unutmamak lazım. Fındığı çürütmektense, denize dökmektense, yakmaktansa, geçerine ihraç etmek, zarardan kar  etmektir.

Kaynak : Prof.Dr.Kenan ÇELİK
Tür : Astronomi ve uzay Tarih : 12.02.2009
[ Tüm yazılara ulaşmak için burayı tıklayınız. ]

facebook  googleplus  Twitter  Delicious  Digg this