Prof.Dr.Kenan ÇELİK

Kişisel Web Sayfası

BÖLGE EKONOMİSİ VE TRABZON VALİSİ

Anasayfa » ESKİ KÖŞE YAZILARIM » BÖLGE EKONOMİSİ VE TRABZON VALİSİ
share on facebook  tweet  share on google  print  

BÖLGE EKONOMİSİ VE TRABZON VALİSİ

"ESKİ KÖŞE YAZILARIM" için, toplam 1 sonuç arasından 1 - 1 arası sonuçlar
kenancelik@kenancelik.com

BÖLGE EKONOMİSİ VE TRABZON VALİSİ

Kenan ÇELİK

 

Bir yerel gazetede keyifli bir röportaj okudum. Bölge ekonomisi ile bölgenin ulu iktisatçılarından daha çok ilgilenen, daha teknik iktisat terimleri kullanan ve ayağı yere basan projeler ortaya atan bir kişi. Sayın Trabzon valimiz.

Her ne kadar, lisans üstü eğitimini tamamlamamışsa da, bir gün Karadeniz Teknik Üniversitesinin fahri iktisat doktorası verebileceği bir isim. Bunu bir iktisat profesörü olarak yazıyorum.

Aslında projeler bilinmeyen, hiç konuşulmamış, hiç yazılmamış bir şeyler değil. Bir kısmını bu köşede birkaç kere yazdım. Önemli olan ilin valisinin ağzından bu fikirlerin duyulması ve sahiplenilmesidir.

Fındık gerçekten de Karadeniz ekonomisi ile özdeşleşmiştir. Son günlerde çok konuşulmuştur. Her kafadan bir ses çıkıyor. Herkes kendine yontuyor. Arz fazla talep az. Fiyatlar düşük olacak. Fındık bahçeleri fazlaymış, sökülmesi gerekirmiş.

Ama hiç kimse sökülen fındıkların yerine ne konulacağını söylemiyor, yazmıyor, projesini yapmıyor. Valimiz hariç.

Bu fındık politikası ile fındık bahçelerini sökmeye gerek yok. Bir de sökme maliyetine katlanılmasın. Zaten kimse fındıkla ilgilenmez hale gelecek ve fındıklar kuruyup yok olacak.

Fındık arzını azaltmak için üç noktaya dikkat etmek lazım.

1) Neredeki fındık arzı azaltılacak. Acaba Trabzon’un yamaç köylerinde mi? Yoksa diğer illerdeki tarıma elverişli düz alanlarda mı? Bence fındık bir yamaç bitkisidir ve düz alanlardaki fındıklar sökülmeli, en azından yeni fidanların dikimi engellenmeli. Tapusunda fındık bahçesi yazmayan yerlere fındık dikenleri cezalandırmalı.

2)Diyelim ki, Trabzon’da fındık üretimini azalttınız, bu toplam arzı azaltacak ve fındık fiyatlarını yükseltecek mi? Trabzon’da arz azalırken, diğer illerde daha da artarsa Trabzonlu fındık üreticileri fındığını pahalıya satabilecek mi? Bırakın diğer illeri, Gürcistan, Azerbaycan, Ukrayna, Amerika sürekli fındık dikiyor. Bir de Çin bu işe el atarsa, ki atacaktır, o zaman fındık iyice bollaşacak ve fiyatı düşecektir. Her Çinlinin bir dal fındığı olsa, yandık. Diğer ülkelere fındığı söktürebilecek miyiz?

3)Diyelim ki, fındık bahçelerini söktürüyoruz. Yerine ne koyacağız. Çimen mi yapacağız, dikenlik olarak mı kalacak. Kapitalist sistemde devletin görevi ekonominin tüm birimlerine yol göstermektir. Devlet ne yolu gösteriyor? Eğer fındığın yerine daha iyisini önerebilirseniz, zaten halk kendisi bu alana yönlenecektir.

Karadeniz bölgesinde fındıktan elde edilen gelir ve ekonomiye katkısı asla geçmiş yıllar gibi olmayacak.

O halde, şimdiden önlemlerimizi almalıyız. Halka yol göstermeliyiz.

İşte bu yolu, yetmiş milyonluk Türkiye’de Trabzon valisi gösteriyor. O da devlet zaten.

Sadece fındık toplama mevsiminde değil, her gün bu işi yapmak lazım. Belki bu değişim yıllar sürecektir. Ama kararlı bir şekilde hedeflere gitmek gerekir. On yıl önce, öngörülerde bulunup, önlemlerimizi alsaydık, fındık üreticileri bugünkü acınacak hallere düşmezdi. Belki de hiç fındık üretmezdik, ama yerine daha iyisini yapardık. Rezil olmazdık.

Bakın sayın valimiz ne projeler yapmış, neler öneriyor: Trabzon Hurması, kocayemiş, kokulu üzüm, kivi, karayemiş, likarba, Yomra Elması, demir elma ve süs bitkisi yetiştiriciliği. Fidanlar sipariş verilmiş. Sanıyorum köylere gidip, bizzat fidanların çoğunu da vali dikecek.

Gerisi bölge insanına kalmış. Valinin dediklerini yapması lazım. Her köyün muhtarı görevini yapmalıdır. Biliyorum, asırlık ürününüz olan fındığı değiştirmek çok zor. Ama en azından yerinizin bir kısmını alternatif ürünlerden dikin. Bugünkü halinizden daha kötü olmazsınız.

Ancak bazı endişelerim ve önerilerim var:

1) Bu projeler uzun sürelidir. İnşallah vali daha önce değişmez. Daha üst görevlere giderek ilimizi terk etmez. Projelerini sonuçlandırır.

2)Fındık sorunu sadece Trabzon’un ve Trabzon valisinin sorunu değildir. Diğer illerin valileri ile ortak bir platform oluşturarak, paralel çalışmak gerekir. Birlikte halkı ikna etmek gerekir. Ali yazar, Veli bozar gibi olmasın.

3)Alternatif ürünleri dikmeye başlamadan önce, ürünlerin satın alınacağı konusunda garanti vermek gerekir. Artık halk bir yıl sonrasında neler olacağını göremiyor, geleceğinden endişe ediyor. Bunun için önce kooperatifler veya satın alacak firmalar ortaya çıkarmak gerekir. 

4)Kara salyangozu üretimini unutmamak gerekir. Karadeniz bölgesi tam yeri. Daha önce de yazdım. Bu konuda çok e-mail ve telefon alıyoruz. Halk, hatta üniversiteden yeni mezun olmuş, baba toprağı olan öğrenciler bile çok ilgileniyor. Çok getirisi var. Yatırım maliyeti çok düşük. Fındık bahçeleri tam üretim yeri. Bire yüz verim var. Yılda bir dönüm yerden, 2-3 milyar gelir. Gider yok denecek kadar az. Gübre yok, yem yok. Her şeyi salyangozlar kendisi hallediyor. Tek sorunumuz, bu ürünü alacak, işleyecek ve uluslararası piyasalara pazarlayacak bir girişimci. Daha da önemlisi, ilgili kişi ve kurumları bir şemsiye altında birleştirecek bir yetkili. Sayın valim, neden bu kişi siz olmayasınız. Tarım il müdürlüklerinize küçük bir ön araştırma yaptırmanızda yarar var.

5)Sabancı’nın Trabzon’a gelmesi bile ekonomimizde olumlu rüzgarlar estirir. Çok iyi ilişkileriniz olduğu biliniyor. Ama Sabancılar profesyonel çalışır. Her başarılı işadamı gibi. Sanayi yatırımı yaparlar mı bilmiyorum! Ama küresel ısınmadan dolayı, hedef sektörlerimizden en önemlisi Turizm olduğuna göre, Trabzon HiltonSa yapılmasını önermeniz nasıl olur? Şöyle Adana’da olduğu gibi. 5 yıldızlı standartlara sahip Otel Trabzon Hiltonsa, Karadeniz kıyısında, Hava Alanına 1 km, Limana ve terminale bitişik. Trabzon HiltonSa Otel'de 1 kral dairesi, 17 suit oda, 49 bağlantılı oda, 2 engelli odası, 45 sigara içilmeyen oda, 59 executive oda, 229 standart oda toplamda 308 oda, 445 yatak kapasitesi. Eski Çimento fabrikasının yerinde.

 

Kaynak : İlkhaber Gazetesi, 25 Eylül 2008, Perşembe
Tür : Ekonomi Tarih : 25.09.2008
[ Tüm yazılara ulaşmak için burayı tıklayınız. ]

facebook  googleplus  Twitter  Delicious  Digg this